Houdingen tijdens de ontsluiting

Tijdens de eerste weeën hoef je meestal nog niet een bepaalde houding aan te nemen om de weeën op te vangen. Probeer dan zoveel mogelijk je normale gang te gaan, ga bijvoorbeeld nog wat strijken of als je al nachten niet geslapen hebt, probeer nog wat uit te rusten in een lekker warm nestje. Pas als de weeën verergeren is het prettig om een houding te zoeken waarin je ze het beste op kunt vangen. Bewezen is dat een verticale houding (lopen, staan, zitten) meehelpt om de ontsluiting beter te laten vorderen. Door de verticale houding drukt het hoofdje van de baby op de baarmoedermond, door deze druk wordt de baarmoedermond mechanisch open gedrukt en deze druk zorgt ervoor dat de hersenen meer oxytocine gaan produceren waardoor je betere weeën krijgt. Een goede houding en een rustige plek, dat is wat je zoekt. Voor iedere barende zal dit verschillend zijn. De één kan uren op de wc zitten, terwijl de ander het liefst een beetje hangt tijdens een wee.

Verschillende houdingen kunnen zijn:

  • Ga met je knieën op een kussen, voor de bank (of het bed) zitten en hang, tijdens een wee, met je bovenlichaam op de bank. Door met je billen te wiebelen (kwispelen als een hond) is de wee beter op te vangen. Na de wee ga je op je voeten zitten en rust je uit;
  • Zitten op een stoel met een hoge rugleuning, waarbij je ‘andersom’ op de stoel zit en op de rugleuning een kussen legt, waar je je hoofd op kunt leggen. Je partner kan zo ook achter je gaan zitten en zonodig je rug masseren;
  • Hangen om de nek van je partner;
  • Zijligging in bed, vooral het laatste stukje van de ontsluiting is dit vaak prettig. Leg een kussen tussen je benen, dit ligt comfortabeler;
  • De wc is een heel comfortabele plek om je terug te trekken, bovendien is dit de plek waar je vaak het makkelijkst alles los kunt laten. Je bent immers gewend om op de wc ongegeneerd jezelf te zijn;
  • Zoals al gezegd, iedere barende is anders en het is vaak even zoeken naar de juiste houding voor jezelf.

Houdingen tijdens het persen

Veel vrouwen kiezen ervoor om liggend in bed te bevallen. Eigenlijk is dit een onnatuurlijke houding. Als je ligt is je bekken iets kleiner en je hebt geen medewerking van de zwaartekracht. Vroeger bevielen vrouwen altijd op een baarstoel. De baker (vroegere vroedvrouw) zat dan op een klein krukje voor de barende. Toen rond 1850 de toeter werd uitgevonden kon de vroedvrouw de hartslag van de baby controleren, maar dit ging eigenlijk alleen maar als de vrouw ging liggen. Zo kwamen de barenden in een bed terecht en helaas is daar tot op de dag van vandaag, ondanks dat we nu met de doptone in alle houdingen de hartslag kunnen controleren, nog niet veel in veranderd. Uit onderzoek is gebleken dat het persen in zittende of staande houding vlotter verloopt. Dit komt omdat de zwaartekracht meewerkt en omdat het bekken net iets ruimer is als je zit of staat.

Hurkzit

Tijdens de wee zak je door je knieën en kantel je je bekken iets naar voren. Steun van je partner is hierbij noodzakelijk. Die kan op een stoel achter je gaan zitten, zodat je als je op je hurken gaat zitten met je armen op zijn benen kan steunen. Veel vrouwen kunnen niet zo goed op de hurken zitten en zeker niet als dat wat langer duurt. Buiten een wee kun je gewoon weer gaan staan en in het begin van het persen hoef je ook niet zo diep door de knieën te gaan. Pas als het hoofdje voor een klein stukje zichtbaar is zak je zoveel mogelijk door je knieën en kantel je het bekken naar voren. Deze houding zorgt ervoor dat de bekkenuitgang iets groter wordt.

Tip 1: als je moeite hebt met het op je hurken zitten, kan het helpen om een paar schoenen aan te doen met een klein hakje. Door het hakje worden de kuitspieren minder opgerekt en hou je het langer vol. Neem wel een paar oude schoenen, want de kans is groot dat er vruchtwater of bloed op komt.

Tip 2: leg van tevoren een kussen klaar waar de baby op wordt opgevangen. Doe om een kussen een vuilniszak en dan een kussensloop. Dit ter bescherming van het kussen.

Baarkruk

Onze praktijk heeft een eigen baarkruk. Eigenlijk is dit dezelfde houding als de hurkzit, maar je hebt steun van de baarkruk. Als je wat langer moet persen (vooral bij een eerste kind) gaat de baarkruk op een gegeven moment ook ongemakkelijk zitten. De randen gaan zeer doen in je billen. Om dit te voorkomen is het handig om tussen de weeën door iedere keer even te staan. Als je dan wat wiebelt met je heupen, wordt je onderlichaam ook beter doorbloed waardoor je minder snel kramp krijgt.

In bad bevallen

Het is ook mogelijk om in bad te bevallen, echter de meeste huis-, tuin- en keukenbaden zijn hier niet geschikt voor. Wel kan er een bad gehuurd worden (info in de praktijk). Warmte heeft een ontspannend effect, echter je moet er niet te vroeg in gaan want dan is de werking tegengesteld. Ook moet de temperatuur niet te warm (> 38 C) zijn, in verband met oververhitting van de barende vrouw. Uit studies is gebleken dat de ontsluiting sneller gaat en de uitdrijving geleidelijker. Ben je van plan in bad te gaan bevallen dan moet je een huur bad op tijd regelen. Meer info kun je vinden op De Oerbron of Born in water. In het AZM is het niet mogelijk om in bad te bevallen.

Op de wc

De wc is een prima plek om te persen. De houding is heel natuurlijk en je geneert je minder omdat je gewend bent om daar te gaan zitten drukken. Bovendien kun je de eventuele ontlasting die meekomt tijdens het persen, gelijk wegspoelen. Het overgrote deel van het persen kun je op de wc doen. Pas als het hoofdje bijna geboren wordt moet je van de wc af, want de verloskundige heeft daar onvoldoende ruimte om de baby aan te pakken. De wc is vooral geschikt bij een eerste kind, bij een tweede of volgende gaat het persen vaak zo snel, dat er geen tijd is om van plek te veranderen en is het risico te groot dat de baby in de wc geboren wordt.

Op je knieën

Door op je knieën te zitten werkt de zwaartekracht ook mee. Belangrijk is dan wel dat je de billen laag houdt. Dus niet op handen en knieën gaan zitten. Deze houding kan heel goed in bed. Je partner gaan met zijn rug tegen het hoofdeind van het bed zitten met een kussen in zijn rug om zo lekker mogelijk te zitten. Jij gaat op je knieën met je gezicht naar hem toe zitten. Zo hou je contact met je partner en kan je tussendoor met je hoofd in zijn schoot rusten en lekker tegen hem aanhangen.

Liggend in bed

Vooral als je erg moe bent kan het fijn zijn om in bed te gaan liggen. Hoewel de zwaartekracht dan niet meewerkt, zijn er al miljoenen baby’s op deze manier geboren. In het begin van het persen is het beter om de voeten in bed te laten staan. Als je de benen helemaal naar je toetrekt, verklein je de bekkeningang iets en wordt het moeilijker voor de baby om dieper te komen. Pas als de baby flink is ingedaald is het zinvol om de benen helemaal naar je toe te trekken, hierdoor wordt de bekkenuitgang iets groter waardoor het hoofdje makkelijker geboren kan worden.

Voor meer informatie over houdingen tijdens de baring kun je kijken op de site van KNOV.